Fotoğraf: Anika De Klerk, Unsplash
İngiliz Kraliyet Ailesi’nin son iki yüzyıldaki kamuya açık açıklamaları, resmi İngilizcenin modern kullanıma nasıl uyarlanabileceğine dair büyüleyici örnekler sunar. Kraliçe Victoria’nın bildirilerinden yakın dönemdeki kraliyet konuşmalarına kadar bu ifadeler, hem resmi hem de günlük konuşma İngilizcesi açısından değerli dersler verir.
Kraliçe Victoria’nın Kalıcı İfadeleri
Kraliçe Victoria’nın ünlü sözü “We are not amused” (Bu hiç hoşumuza gitmedi), kraliyet çoğul “biz”ini (royal ‘we’) ve İngiliz abartısızlığını (understatement) gösterir. Bugün kraliyet “biz”ini kullanmasak da onaylamamayı abartısız bir ifadeyle dile getirme yapısı özünde İngiliz olmayı sürdürür. Modern profesyonel ortamlarda biri “I am not amused by these quarterly figures” (Bu üç aylık rakamlar hiç hoşuma gitmedi) ya da “The board was not amused by the presentation.” (Yönetim kurulu sunumdan hoşnut kalmadı.) diyebilir. Bu söyleyiş, basitçe “I don’t like this.” (Bunu beğenmiyorum.) demekten daha ağırdır.
George VI ve Azmin Gücü
George VI kekemeydi ve canlı yayınları yönetebilmek için konuşma terapisti Lionel Logue ile yıllarca çalıştı. 1939 Noel konuşmasında bir şiirden okudu: “I said to the man who stood at the gate of the year: ‘Give me a light that I may tread safely into the unknown.'” (Yılın kapısında duran adama dedim ki: “Bana bir ışık ver ki bilinmeyene güvenle adım atayım.”) Hikâyesi, öğrenenlere çaba hakkında konuşmanın mütevazı bir yolunu sunar: “I wasn’t naturally good at public speaking. I’ve had to work hard at it” (Doğuştan iyi bir konuşmacı değildim. Bunun için çok çalışmak zorunda kaldım) ya da “Coding didn’t come easily to me. I’ve had to work hard at it.” (Kodlama bana kolay gelmedi. Bunun için çok çalışmak zorunda kaldım.) Bir şeyin zor olduğunu kabul ederken kararlılığı da gösterir.
Kraliçe II. Elizabeth’in Diplomatik Dili
Merhum Kraliçe’nin diplomatik dildeki ustalığı, profesyonel iletişim için sayısız ders sunar. “Grief is the price we pay for love” (Yas, sevgi için ödediğimiz bedeldir) sözü, zor konuların onurlu biçimde nasıl konuşulacağını gösterir. Bu yapı profesyonel aksilikler için uyarlanabilir: “Challenge is the price we pay for growth” (Zorluk, büyüme için ödediğimiz bedeldir) ya da “Investment is the price we pay for development.” (Yatırım, gelişme için ödediğimiz bedeldir.)
Nisan 2020’de, ilk Covid kapanması sırasında, televizyondan yaptığı bir konuşmayı şu sözlerle bitirdi: “We will be with our friends again; we will be with our families again; we will meet again.” (Arkadaşlarımızla yeniden birlikte olacağız; ailelerimizle yeniden birlikte olacağız; yeniden buluşacağız.) Tek bir basit yapıyı tekrarlamak insanları yatıştırmanın sakin bir yoludur ve bu kalıp iş yerinde de işe yarar: “We will hit the deadline; we will fix the bugs; we will get there.” (Teslim tarihini tutturacağız; hataları düzelteceğiz; oraya varacağız.)
Modern Kraliyet Kuşağı
Eylül 2022’de Kral olarak yaptığı ilk konuşmada III. Charles, annesine Hamlet’ten bir dizeyle veda etti: “May ‘flights of Angels sing thee to thy rest’.” (Melek alayları seni şarkılarla ebedi istirahatine uğurlasın.) İngilizler ciddi anlar için sık sık Shakespeare’den ödünç alır ve onun bazı dizeleri artık günlük İngilizcenin parçasıdır: “to be or not to be” (olmak ya da olmamak), “all that glitters is not gold” (parlayan her şey altın değildir) ve “a wild goose chase” (boş yere peşinden koşmak).
Modern Bağlamlarda Resmi Dil
Kraliyetin “I” (ben) ya da “you” (sen) yerine “one” kullanma alışkanlığı, profesyonel ortamlar için uyarlanabilir. Kraliyet “one”ı ünlüdür ve çoğu zaman hafifçe alaya alınır, ama daha kişisel durmadığı için tavsiyelerin vaaz gibi gelmesini azaltabilir. Modern kullanım şunları içerebilir: akademik ortamlarda “One should always verify sources” (İnsan kaynakları her zaman doğrulamalıdır) ya da iş bağlamlarında “One finds that preparation is essential” (İnsan hazırlığın şart olduğunu görüyor).
Zor Durumlara Diplomatik Yanıtlar
Aile içi sorunlarla karşı karşıya kaldığında Kraliçe’nin “Some recollections may vary” (Bazı anılar farklılık gösterebilir) yanıtı, ustaca diplomatik bir dil örneğiydi. Bu cümle yapısı, profesyonel anlaşmazlıklarda değerlidir: “Some interpretations of the data may vary” (Verilerin bazı yorumları farklılık gösterebilir) ya da “Some understandings of the brief may vary.” (Brifingin bazı anlaşılış biçimleri farklılık gösterebilir.) Çatışma yaratmadan görüş ayrılığını kabul eder.
Kamuya Açık Açıklama Sanatı
Kraliyetin sorunları kabul ederken onuru koruma tekniği, profesyonel iletişim için çok iyi şablonlar sunar. Kraliçe’nin “1992 is not a year on which I shall look back with undiluted pleasure” (1992, geriye dönüp saf bir hazla bakacağım bir yıl değil) sözü, zorluklara abartısızlıkla nasıl değinileceğini gösterir. Modern kullanım şunları içerebilir: “The last quarter is not one I’ll review with undiluted pleasure” (Son çeyrek, saf bir hazla gözden geçireceğim bir dönem değil) ya da “The project launch was not an event I’ll recall with undiluted pleasure.” (Proje lansmanı saf bir hazla hatırlayacağım bir olay değil.)
Dil Yoluyla Kültürel Uyum
Bir İngiliz ev sahibi ailenin yanında yaşamak, öğrencilerin daha resmi dili ne zaman kullanacaklarını ve ne zaman rahat olacaklarını anlamasına yardımcı olur. Ev sahibi aileler, kraliyet ifadelerinin günlük konuşmayı nasıl etkilediğini ve bunların kullanımının ne zaman uygun ya da komik olabileceğini açıklayabilir.
Modern Ortamlarda Geleneksel İfadeler
Kraliyetin “yes” yerine “indeed” tercih etmesi resmi bir onayı gösterir. Modern profesyonel ortamlarda “indeed” (gerçekten, kesinlikle) ağırlık taşır: “Indeed, the proposal has merit” (Gerçekten de öneride değer var) sözü, sade bir “yes.” demekten daha düşünülmüş duyulur.
“Queen’s English”i Anlamak
Birçok öğrenen, İngiliz İngilizcesinin en prestijli biçimi olarak gördüğü “Queen’s English”te (artık bazen “King’s English” de deniyor) ustalaşmak ister. Aslında İngiliz İngilizcesi geniş bir aksan yelpazesini kapsar. İnsanların “Queen’s English” dediği şey, bir zamanlar BBC’de standart olan, net telaffuza ve geleneksel dilbilgisine sahip aksan olan Received Pronunciation’a (RP) en yakın olandır.
Merhum Kraliçe II. Elizabeth’in konuşması, birçok öğrenenin yararlı bulduğu özellikler gösterir:
- Sözcük sonlarının net telaffuzu
- Amerikan telaffuzundan farklı, kesin ünlü sesleri
- Ünsüz öbeklerinin özenli telaffuzu
- Geleneksel, resmi dilbilgisi
Bir İngiliz ev sahibi ailenin yanında yaşarsanız, günlük konuşmanın “Queen’s English”ten ne kadar farklı olduğunu çok geçmeden duyarsınız. İngilizler ne kadar resmi konuşacaklarını duruma göre ayarlar ve kraliyet ailesinin kamuya açık konuşmaları da aynı beceriyi gösterir: her dinleyici kitlesine uyarlanmış net telaffuz.
Törenin Ötesinde
Kraliyet dil kalıplarını anlamak şunlara yardımcı olur:
- “One hopes” (umulur ki), “I hope” (umuyorum) yerine – resmi yazıda yararlı
- “Do let us” (gelin … yapalım), “let’s” (hadi…) yerine – daha resmi ama yine de samimi
- “Most pleased” (çok memnun), “very happy” (çok mutlu) yerine – profesyonel açıdan uygun sevinç
Resmi İngiliz İngilizcesinde ustalaşırken modern kullanımlarını da anlamak mı istiyorsunuz? London Homestays, resmi ve gündelik İngilizce kullanımı arasında yol almanıza yardımcı olabilecek yerel ailelerin yanında konaklama sunar.
